به‌روز شده در: ۲۸ آبان ۱۳۹۹ - ۱۷:۱۷
گفت‌وگو
آیت الله العظمی علوی گرگانی: نسبت به مسایل فرهنگی اخیر نگرانیم
دیدار شورای سردبیری "خیبرآنلاین" با یک مرجع تقلید
صرف نشستن افراد در کنار رهبری، معیار انتخاب نیست
گفت‌وگوی خواندنی "خیبرآنلاین" با علی‌اصغر زارعی
ناگفته‌هایی از نحوه ورود آیت‌الله مهدوی‌کنی به خبرگان
گفت‌وگوی‌ "خیبرآنلاین" با حجت‌الاسلام میرلوحی(2)
چه کسانی آیت‌الله مهدوی‌کنی را بایکوت خبری کردند؟
گفت‌وگوی‌ "خیبرآنلاین" با حجت‌الاسلام میرلوحی(1)
موضوعات شورا جهت رفع تکلیف مطرح می‎شود
عضو شورایعالی فضای مجازی در گفت‌وگو با "خیبرآنلاین"
آشنایی با یک خواننده جوان جبهه انقلاب
گفتگوی اختصاصی "خیبرآنلاین" با سید مهدی ضامنی
تاثیر دودهه زندگی در آمریکا بر ذهن ظریف
گفتگوی اختصاصی "خیبرآنلاین" با محمدصادق کوشکی(2)
سیاستمدار در تراز انقلاب‌ اسلامی نداریم
گفتگوی اختصاصی "خیبرآنلاین" با محمدصادق‌ کوشکی(1)
استراتژی حزب‌الله برای 4 سال پیش رو
گفت‌وگوی خواندنی "خیبرآنلاین" با حسین الله‌کرم
بزرگترین اشتباه سیاسی‌ عمرم رای به خاتمی بود
گفت‌وگوی "خیبرآنلاین" با مهدی کوچک‌زاده (2)
کد خبر: ۶۰۴۰۰
تاریخ انتشار: ۲۰ مرداد ۱۳۹۹ - ۱۶:۵۸
از همان ابتدا رسانه‌های دروغگو و مدعی به اصطلاح گردش آزاد اطلاعات مرتبط با غرب و اسرائیل و برخی کشورهای مرتجع عربی، انفجار را به گردن حزب الله انداخته و آن انبار را مهمات و موشک‌های ارسال شده از ایران برای حزب الله نامیدند و این تازه شروع جریان تحریف است که چندی پیش امام خامنه‌ای در مورد آن هشدار داده بودند
"خیبرآنلاین" - علی قلی زاد * / حادثه تلخ و دلخراش انفجار عظیم و مهیب در انبار نگهداری ماده آمونیوم نیترات که وزن آن 2 هزار و 750 تن تخمین زده می شود، خسارات شدیدی به همراه داشت. این ماده خطرناک و اشتعال آور به مدت 6 سال بدون انجام اقدامات پیشگیرانه و احتیاطی در انبار بندر بیروت نگهداری می شد.

به گفته برخی منابع لبنانی، در سال 2014 و در جریان جنگ داخلی سوریه برخی افراد از جمله "اشرف ریفی" رییس پیشین سازمان اطلاعات داخلی لبنان، که از جریان معارضه مسلح ضدحکومت قانونی بشار اسد حمایت می کردند، اقدام به ورود مواد اولیه لازم برای مواد منفجره کردند که این محموله های بزرگ کشف، توقیف و در بندرگاه انبار شد.

گروههایی که این افراد به آنها وابسته اند، به صورت تاریخی بر بندرگاه بیروت تسلط دارند و شاید به همین دلیل است که مواد منفجره خطرناک بدون رعایت استانداردهای ایمنی در بندر، انبار شده است.
بار دیگر قلوب مسلمین را آزرد و حزن و رنج جدیدی در لبنان که عروس غرب آسیا است، را رقم زد.

در این مقاله کوتاه قصد داریم زوایای مختلف این حادثه دلخراش را تحلیل و بررسی کنیم.

1- سیاسی

فضای سیاسی داخلی لبنان فضای به نسبت آشفته است؛ از سال 2019 میلادی تظاهرات خیابانی مردم در لبنان که خواستار تغییر ساختار دولت و بعضی تغییرات در قانون اساسی بودند، علیه تورم، گرانی و مشکلات عدیده اقتصادی اعتراض کرده بودند که در نتیجه سعد حریری و دولت متبوع آن مجبور به استعفا شد تا استعفای چند روز پیش وزیر امور خارجه لبنان که اساساً به علت تحریک آمریکا و شخص سعد حریری و به قول رسانه های لبنانی به علت رفتار و سخنان عزتمندانه "حسان دیاب "نخست وزیر لبنان در مقابل گستاخی وزیر امور خارجه فرانسه که علیه حزب الله لبنان مطالبی را ایراد کرده بود و چون ناصیف حتی که به گرایشات به غرب به ویژه پاریس مشهور است، صورت گرفت. ولی بیانیه مربوط به این امر که دلیل استعفا را "نبود چشم انداز ملی و اراده سازنده برای اصلاحات مطلوب در کشورش ییان کرد" تا خود را عملا همسو با تظاهرات و توطئه چینی جبهه عربی - عبری - غربی نشان دهد و مشکلات گسترده اقتصادی تحریمهای ظالمانه علیه لبنان و بحث تحریم و محدود کردن فعالیتهای جبهه مقاومت بالاخص حزب الله در روابط بین الملل و... همگی همچون بنزینی بر آتش شوریدگی به تلاطم و بحران داخلی لبنان عمل کردند.

البته نباید تلاش ها و روشنگری های سید مقاومت دبیرکل حزب الله برای جلوگیری از نزاع داخلی و سقوط دولت مشروع و قانونی لبنان، همچنین خنثی کردن فتنه ها و توطئه های دشمنان ملت و کشور لبنان و در کل فعالیت های وی در حفظ آرامش و امنیت لبنان در دوره سختی که لبنان آبستن حوادث مهم و تاریخی بود، نادیده گرفته شود.

باید توجه داشت که این انفجار که بعد از انفجار سال 2005 میلادی که منجر به ترور رفیق حریری شد و تحرکات گسترده آمریکا و اسرائیل در آن زمان که منجر به اغتشاشات و تظاهرات در لبنان شد که به اصطلاح به آن" انقلاب سدر" نامیدند و بازی های پشت پرده و انگشت اتهام ترور به سمت حزب الله و دولت سوریه گرفتند در آن زمان در نهایت منجر به خروج کامل ارتش سوریه از تمامی ارکان نظامی و امنیتی لبنان شد که در امتداد این فتنه ها بالاخره دم خروس این حوادث از رژیم غاصب صهیونیستی بیرون زد و مشخص شد که رژیم جعلی صهیونیستی به دنبال خلاء امنیتی و نظامی در لبنان بود و بعد از آن حمله همه جانبه را تدارک دید که به جنگ 33 روزه معروف شد و در خیال خام خود به دنبال نابودی کامل جبهه مقاومت در آن زمان بود بحمدالله این نقشه شیطانی رژیمی که از خانه عنکبوت سست تر است، با اراده الهی و هوشیاری ملت لبنان به شکست انجامید. تقریباً این انفجار چند روز گذشته بزرگترین انفجار در لبنان تاکنون به شمار می آید و در سطح بین المللی بعد از انفجار اتمی هیروشیما و ناکازاکی سومین انفجار بزرگ را به خود اختصاص داده است. در این قضیه نیز نباید دستهای پشت پرده دشمنان ملت و کشور لبنان و جبهه مقاومت نادیده گرفته شود که خواستار سقوط دولت و حکومت مشروع لبنان و فلج کردن کامل اقتصاد لبنان است.

البته نباید وقوع این حادثه را بی ربط به اعلام نتیجه دادگاه ترور رفیق حریری دانست؛ رأی دادگاه حریری می تواند نزاعهای فرقه ای را افزایش دهد و پایه های دولت "حسان دیاب" را سست‌تر از قبل کند. دولتی که پس از مدتها تنش سیاسی تشکیل شد، اکنون برای حل مشکلات اقتصادی اش بیشتر نیازمند همدلی و آشتی سیاسی است تا تشدید بحران های داخلی. به گفته تحلیلگران منطقه ای، بهترین نسخه برای بازگشت آرامش و ثبات به لبنان، آن است که دولت بیروت و گروههای متعدد سیاسی این کشور از وابستگی خود به بازیگران منطقه ای بکاهند و برای اجرای برنامه ای جامع در کنار "حسان دیاب" قرار بگیرند؛ اتفاقی که اکنون احتمال وقوع آن بسیار کمرنگ‌تر از گذشته شده است.

در ادامه چندین سناریوی مختلف مربوط به انفجار را بررسی می کنیم.

نخست: رویداد رخ داده، براساس شباهت نمیتوان رخداد اتفاقی و براساس حادثه غیرعمد تلقی کرد. به نظر نمی رسد که چنین باشد اما برای عامدانه بودن حادثه چندین فرضیه وجود دارد.

دو: مرحله ای بودن انفجارها در این رویداد است که ابتدا انفجاری کوچک در کنار آن انبار حساس (مواد محترقه یا آمونیاک؛ هردو داد، دوم انفجارها و آتش سوزی و خرابکاری های اخیر بین ایران و مورد مطرح است) رخ نمود و سپس آن فاجعه بزرگ روی آمریکاست که گونه ای جدید از نبرد نیابتی بین تهران و واشنگتن در این تابستان در جریان است که هیچ بعید نیست این سلسله حوادث دامان لبنان را هم گرفته باشد و به نوعی دشمنان محور مقاومت بخواهند زمین مبارزه را گسترش دهند.

سوم: عملیات پیشدستانه اسرائیل علیه لبنان است که البته این حجم از نابخردی بعید به نظر می رسد؛ زیرا همانگونه که می دانیم، همواره این تهدید از جانب مقاومت لبنان علیه تاسیسات آمونیاک حیفا وجود داشته و این بزرگترین نقطه ضعف اسرائیل در بخش های شمالی آن تعبیر می شود. در چند وقت اخیر که تنش ها میان اسرائیل و حزب الله برسر قضیه انتقام گیری بالا گرفته، بعید است گروهی نابخرد در تل آویو بخواهند بدین طریق پیامی به لبنان مخابره کنند و آنان را از هرگونه اقدام علیه اسرائیل بازدارند. اگر اسرائیل را متهم ردیف اول بدانیم، باید ببینیم که تل آویو از دست داشتن در این حادثه چه سودهایی عایدش می شود؟ سود نخست مشغول داشتن لبنان و حزب الله به مسائل و مصائب درونی است که 2 احتمال در آن مستتر است: احتمال اول حمله ای پیشدستانه برای پیشگیری از حمله قریب الوقوع مقاومت به اسرائیل. احتمال دوم اقدامی فرافکنانه برای زمینه سازی برای حمله ای بزرگ به لبنان از سوی اسرائیل؛ که با این کار اسرائیل به 3 هدف خواهد رسید، نخست حواس ها را از بحران داخلی خود پرت خواهد کرد، دوم نتانیاهو با توجه به مشکلات زیاد دولت ائتلافی بر مشکلات سیاسی و امنیتی خود در سایه جنگی جدید سرپوش خواهد نهاد. سوم باتوجه به شرایط منطقه ای برای برون‌رفت از یک فاجعه ای بزرگ اسرائیل برای به تاخیر انداختن پیروزی قطعی محور مقاومت اقدام به ایجاد بحران های اینچنین خواهد نمود؛ پس به گمان حقیر، دست پنهان تل آویو در حادثه بیروت به شدت آشکار است. به علاوه اینها نباید گشت زنی مشکوک هواپیماهای آمریکایی بر فراز بندر بیروت در روزهای گذشته را اتفاقی تلقی کرد!

2- اقتصادی

لبنان از لحاظ اقتصادی کشوری به واردات است به گونه ای که بندر بیروت روزانه با 300 درگاه جهانی در تعامل بوده و سالانه حدود 3 هزار کشتی در زمینه واردات و صادرات با این بندر در ارتباط بودند. در ضمن نوسانات شدید قیمت دلار و گرانی های بیش از حد کالاها و تورم افسارگسیخته و اقتصاد نحیف و معیشت تنگ مردم که در نتیجه تحریم ظالمانه آمریکا و کشورهای غربی است، همه موید این است که اقتصاد لبنان وابسته به خارج است. در این اواخر بحران مربوط به شیوع بیماری کرونا در کل جهان صدمات و آسیب هایی جبران ناپذیری را به اقتصاد کشورها وارد کرده است که اقتصاد لبنان نیز خالی از این صدمات نبوده است. متاسفانه این بندردر بیروت یکی از اصلی ترین بنادر لبنان بوده است بیش از 70% واردات کشور و بخش اعظم مایحتاج مردم نظیر گندم و بسیاری از مواد اولیه محصولات غذایی، صنعتی، مواد بهداشتی و دارویی و کالاهای لوکس از طریق این بندر وارد می شده است. شایان ذکر است حدود 90% گندم لبنان وارداتی است و اکثر این گندمهای وارداتی در این بندر ذخیره می شده است. محل اصلی وقوع این حادثه دلخراش این بندر حیاتی لبنان بوده است لازم به ذکر است بندر بیروت بخش اصلی توانمندی لبنان در ذخیره سازی مواد غذایی و... بوده است چرا که انبارهای بزرگ ذخیره سازی برای کالاهای مختلف در آن قرار داشت و پیش بینی ها حاکی از افزایش بی حد و حساب کالا و خدمات و اختلال در واردات در اثر وقوع این حادثه در بندر می باشد و همه اینها بیانگر وقوع یک بحران جدی در بحث تعیین مایحتاج عمومی در این کشور خواهد بود. در چند ماه اخیر در طی بحران اقتصادی مواد غذایی در لبنان حدود 80% افزایش قیمت داشته است؛ قدرت تخریبی این انفجار متاسفانه به حدی بوده است که تا سال های متمادی تاثیرات مهمی بر اقتصاد و سیاست لبنان باقی خواهد گذاشت. بی خانمانی نزدیک 250 هزار نفر و خسارت عظیم به زیرساخت های حیاتی لبنان و خسارت 3 تا 5 میلیارد دلاری که به بیروت وارد شده است. بنا به گفته مسئولان لبنانی، بیروت خود نیز در حالت عادی مشکلات زیادی داشته است مانند همگی نشانه ای از هولناک بودن خسارت مربوط به حادثه دارد. قطعی برق، کمبود آب و... همه اینها می تواند منجر به کامل شدن پازل سیاست همیشگی جبهه باطل "یعنی اعمال فشار به مردم و عصبانی کردن آنها از نظام حاکم است" که علیه کشورهای استقلال طلب و مقاوم انجام می شود تا در این حالت مردم لبنان نیز به آن باوری برسند که متاسفانه بعضی مسئولین لبنانی قبلا به آن رسیده بودند یعنی برای پیشرفت و آبادانی لبنان باید به غرب پناه ببریم و شرط غرب در مقابل این خواسته مسئولین لبنانی، حذف کامل شاخه حیاتی جبهه مقاومت یعنی حزب الله است که در صحبت های چند ماه قبل سید حسن نصرالله به آن اشاره شد. ایشان تذکراتی راجع به این موضوع به مسئولین دادند که چرا به جای پناه بردن به غرب، به کشورهای دوست و برادر نظیر ایران پناه نبریم و سعی کنیم شبیه ایران کشوری قوی باشیم؟!

3- رسانه ای

از همان ابتدا رسانه های دروغگو و مدعی به اصطلاح گردش آزاد اطلاعات مرتبط با غرب و اسرائیل و برخی کشورهای مرتجع عربی، انفجار را به گردن حزب الله انداخته و آن انبار را مهمات و موشک های ارسال شده از ایران برای حزب الله نامیدند و این تازه شروع جریان تحریف است که چندی پیش امام خامنه ای در مورد آن هشدار داده بودند. حتی بعضی رسانه ها با گستاخی تمام با آوردن شواهد و مدارک خیالی و مصاحبه های دروغین مانند مصاحبه سی ان ان با یک مامور سابق سیا مدعی شد که انبار منفجر شده در واقع مهمات متعلق به حزب الله بوده است! توییت های مربوط به معاون رئیس مجلس رژیم کودک کش صهیونیستی و رئیس جمهور رژیم تروریستی آمریکا اظهار شادمانی و روایت خیالی از حادثه، اظهارات نسنجیده و نابخردانه و مغرضانه سعد حریری در مورد حادثه، همگی بخشی از موج سواری و انجام رفتارهای منزجرکننده و مصداق عینی "لاشخوری سیاسی" پس از یک حادثه تلخ و دردناک است، اما از سوی دیگر، سخنرانی هوشمندانه نخست وزیر لبنان نشان از درایت او دارد. او در این سخنرانی گفت نمی خواهیم زود گمانه زنی کنیم اما اجازه نخواهیم داد که عاملان وقوع حادثه بدون مجازات باقی بمانند و این سخنان نشان از این است که این حادثه چه به صورت عمدی از طرف اسرائیل باشد و یا سهوی باشد، با عاملان حادثه برخورد خواهد شد. اما جلوه های همبستگی اتحاد بین مسلمانان بالاخص بین فعالین فضای مجازی ایران و لبنان نشان از این است که توطئه های رسانه ای جبهه باطل اثرگذار نیست و این وحدت و ارسال کمکهای انسان دوستانه به لبنان می تواند باعث کاهش آلام عزیزان لبنانی باشد. همچنین وحدت بین مردم لبنان که نمونه آن در صف طویل اهدای خون برای مجروحین حادثه رخ داد، همگی نشان از عزم همگانی ملت لبنان برای عبور از این عارضه سخت است.

در حالت کلی، برای عبور از این بحران باید برای کمک به ملت عزیز لبنان تمام کشورها و مسلمین دست به دست هم دهند تا آلام و رنج های مردم لبنان کاهش یابد؛ به خصوص مشکل مهم این روزهای لبنان در زمینه تامین مایحتاج عمومی باید رفع شود تا خدایی نکرده شاهد گسترش درگیری های داخلی و اتفاقات ناگوار نباشیم. "ان مع العسر یسرا"

* علی قلی زاد
تحلیلگر مسائل بین الملل

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: